Kovid-19 salgını nedeniyle yükselişe geçen anksiyete nasıl tedavi edilir?

by Haber Fora

Dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle yaklaşık 1 milyon 700 bin kişi yaşamını yitirirken, milyonlarca kişi de yaşananlardan psikolojik olarak etkilendi.

Bilim insanlarına göre, pandemi nedeniyle 2020’de anksiyete (kaygı bozukluğu) görülme oranı, geçmiş yıllara nazaran “çarpıcı” şekilde yükseldi.

Koronavirüs hastalarında nefessiz kalma, iyileşememe kaygısı ve ölüm korkusu gibi nedenlerle anksiyete görülme oranı artarken, enfekte olmayan pek çok bireyde ise hastalığa yakalanma ya da gelecek kaygısının baş gösterdiği belirtiliyor.

Kovid-19 tedavisinde anksiyeteye karşı selektif (seçici) seratonin kullanımı

Ruhsal sağlığı düzenleyici rolü bulunan seratonin hormonunun kimyasalının beyin tarafından az miktarda salgılanması, depresyon, karamsarlık, anksiyete, gerginlik ve sürekli mutsuzluk gibi ruhsal sorunlara neden olabiliyor.

Özellikle Kovid-19 salgınında artan bu duruma karşı seçici seratonin kullanımının önemine ilişkin çeşitli bilimsel çalışmalar öne çıkıyor.

Stresin neden olduğu duygu durum bozuklukları ile bağışıklık arasında ilişkiye değinilen bazı araştırmalarda, tedavide seçici seratonin kritik önem taşıyabileceği, anksiyete ve stresi tedavi edip, bağışıklık hücrelerinin sayısını ve işlevini artırarak Kovid-19 enfeksiyonunda önemli rol oynayabileceği ifade ediliyor.

 

“Yüksek seratonin düzeyleri, viral enfeksiyonlara karşı bağışıklıkta hayati bir rol üstleniyor”

Avrupa Şafak Hastanesi’nden Uzman Psikiyatr Doğan Işık’la gerek koronavirüs vakalarında gerek ise hastalığa yakalanma riski taşıyan bireylerde anksiyeteyi azaltmanın yollarını anlattı. 

Kovid-19 geçirenlerde ciddi anksiyete belirtileri görüldüğünü vurgulayan Doğan Işık, bu kişilere telepsikiyatri yoluyla hem ruhsal destek hem de farmakolojik anksoyolitik tedaviler verildiğini söyledi.

Vakalarda anksiyeteyi azaltmanın faydalarına değinen Işık, böylelikle tedaviye uyumun arttığını ve hastanın hastanede kalması ya da yoğun bakıma alınma oranının da azaldığını dile getirdi.

Doğan Işık, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü:

“Bir süredir ruhsal hastalıklar için bazı SSRI’ları kullanan hastalarımda koronavirüs enfeksiyonuna rastlanmadı”

Yabancı bazı makalelerde, seratoninin özellikle aralarında sağlık personelinin de bulunduğu, pandeminin neden olduğu yorgunluk, stres, endişe ve depresyona maruz kalarak viral saldırıya karşı bağışıklığı düşen kişiler için faydalı olabileceği belirtiliyor.

Kovid-19 tedavisinde hangi SSRI kullanımının daha uygun olacağı konusunda ise bazı bilimsel makalelerde Sertralin, Fluoksetin ve Paroksetin öne çıkıyor.

“Bir süredir ruhsal hastalıklar için bazı SSRI’ları kullanan hastalarımda koronavirüs enfeksiyonuna rastlanmadı” yorumunu yapan Doğan Işık, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü:

 

Psikiyatr Işık’a göre bir diğer nokta ise, akut anksiyete semptomu gösteren ve Kovid-19 tedavisi sırasında anksiyolitik tedavi başlanan ve ruhsal destek olunan hastaların büyük kısmında birinci aydan sonra devam eden uyku problemleri ve travma sonrası stres bozukluğu bulgularının olması.

Uzun süreli anksiyete tedavilerinin gerekli olabildiğini belirten Işık, ruhsal tedavi süresinin ise değişebildiğini kaydetti:

“Geçmişte bazı grup ilaçları kullanan hastalar koronavirüse yakalanmıyor ya da çok hafif geçiriyorlar”

Uzm. Psikiyatr Doğan Işık, bireylerin geçmişte kullandıkları bazı ilaçların da koronavirüse yakalanmada farklı etkilere neden olabileceğini belirtti:

“Yoğun bakımdaki Kovid hastalarında deliryum çok sık görülüyor”

Yoğun bakımda tedavi gören koronavirüs hastalarında sıklıkla deliryum vakalarının görüldüğünü belirten Doğan Işık, bu kişilere kısa sürede etkili tedavi verildiğinde, tedavi uyumunun daha iyi gittiğini ve yoğun bakım sürelerinin kısaldığını ifade etti.

Uzun süreli stresin vücutta kortizol düzeyini artırıp bağışıklık sistemini zayıflattığını da belirten Işık, “Stresle beraber biyolojik sirladiyen ritim ve uyku düzeninin bozulması melatonin hormonunun salgılanmasını azaltıyor. Melatonin de immunmodulasyon ve hücre yenilenmesinde çok önemli bir hormon” ifadelerini kullandı.

 

Bunu da beğenebilirsiniz

Yorum Yap