Moskova-Şam hattı üzerinden gönderilen 40 mektup, Suriye krizinin en zor dönemlerine ışık tutuyor

by Haber Fora

Suriye krizinin 10’uncu yıldönümünün gelişiyle birlikte, krizin etkileri halen devam ediyor. Uzun zamandır Suriye rejiminin yeteneklerini artırmak ve onu uluslararası arenada savunmak için çalışan ve kurtulmasına katkı sağlayan Şam’ın müttefiki Ruslar bile artık rejimin ve hükümet erkanının zor yıllar sırasındaki performansıyla ilgili çok sayıda sorular soruyor.

Suriye rejim lideri Beşar Esad’in ofisi, Rus çevrelerde Şam’a destek toplamayı amaçlayan ikili aktif iletişim kanallarından birini, krizin başından beri Şam’a verdiği destekle bilinen diplomat Rami eş-Şair ile birlikte açtı. Şair, Rus Dışişleri çevrelerine yakın bir isim. Söz konusu dönemi Şarku’l Avsat’a anlatan Şair, 2013’te olayların patlak verdiği sırada, Devlet Başkanlığı ofisinden telefonla arandığını ve hattın diğer ucundaki kişinin, kendisini “Başkan Esad’in iletişim kurmakla görevlendirdiği” biri olarak tanıttığını, zor koşulların kötüleşmesi sebebiyle iletişim ve işbirliği kanallarının açılması ve Rus çevrelerinin desteğinin alınmasının önemini vurguladığını söyledi.

Şair’in adını vermediği kişi, Esad ile Şair arasında doğrudan bir bağlantı görevi gördü ve bu kanal üzerinden iki taraf arasında karşılıklı 40’tan fazla mektup gönderildi. Şair bu mesajların içeriğinin çoğunlukla sahada meydana gelen gelişmelerle ilgili olduğunu belirterek, daha sonraları “karşılıklı mektupları ve fikirleri aktarmak için Moskova’yı yaklaşık 20 defa ziyaret ettiğini” dile getirdi.

Şarku’l Avsat’ın incelediği bazı mektuplarda en büyük pay, sahadaki gelişmelere ve Şam’ın bölgeleri geri almak için yaptığı planlara verilirken, mektupların bir kısmında ise “acil yardım çağrıları” yapılıyor. Rus tarafı, mektupların büyük bir bölümünde Şam yönetimine, Rusya’nın siyasi süreçte gösterdiği çabaları desteklemesi amacıyla Cenevre, Moskova ve daha sonraları Soçi’de yaptığı görüşmelerde muhaliflerle diyaloğu kolaylaştırma noktasında esneklik göstermesini “nasihat” ediyor. Bunlar arasında 6 Temmuz 2013’te Şam’dan Moskova’ya gönderilen bir mektupta, şu ifadelere yer veriliyor:

Şair, söz konusu tarihte gönderilen bu mektubun öneminin, rejimin “ekonomideki kötü gidişatın hızlanışını iyice idrak etmesine rağmen siyasi geçiş sürecini ilerletme yolunda temel rol oynayan dostlarının gösterdiği tüm çabaları yanıtsız bırakmasından” geldiğini söyledi.

Şair, “2013 yılının sonlarında rejimin çatışmaları kendi lehine çevirme gücünün olmadığı netleşince, rejim, 23 Kasım’da açık bir yardım mektubu gönderdi. Mektupta ‘militanlar artık Şam Havalimanı’na 3 kilometre uzağında ve hızlı bir Rus askeri müdahalesi gerekiyor’ ifadeleri kullanılıyor” dedi.

Rus bir kaynağa göre, Moskova o dönem, rejimin yalnızca silahlı muhalefetin operasyonlarının artması sebebiyle değil aynı zamanda yaptığı hatalar ve ordu ve güvenlik birimlerinin mezhepçi bir yapıya sahip olması (ki bu faktörün büyük çaplı kıyımlara ve intikam motivasyonuyla yapılan operasyonlara neden olmasından endişe ediliyordu) yüzünden karşı karşıya olduğu sorunların ciddiyetinin farkındaydı. Rusya’nın bu farkındalığı, Moskova’nın beklemesinin ve ısrarla Şam’ı geniş kapsamlı reformlar yapmaya teşvik eden mektuplar göndermesinin sebeplerinden biriydi.

Moskova, 5 Aralık 2014’te aynı kanal üzerinden gönderdiği bir mesajda şunları kaydetti:

Rusya’nın bu mektubuna ayın son haftasında yanıt geldi. Şam o sırada Moskova’nın düzenlediği ve muhalefetin yer aldığı görüşmeye katılamaya hazırlandığını ilan etmişti. Ancak Rusya’nın verdiği diğer birçok ‘nasihat’ işe yaramadı ve Moskova’nın tertip ettiği görüşmenin konusunu ve amacını belirleme hakkını kendisinde gören rejim inat etti. Nitekim resmi bir kaynak 27 Aralık’ta yaptığı açıklamada, “Şam, Moskova’daki ön istişare toplantısına katılmaya hazır” ifadesini kullandı.

Rusya’nın müdahalesinin detaylarını belirginleştiren iki önemli gelişme olduğunu belirten Şair, bu gelişmeleri şu şekilde açıkladı:

 

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Haber Fora’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Şarku’l Avsat 

Bunu da beğenebilirsiniz

Yorum Yap