Murat Yetkin: Joe Biden 12 Eylül darbesi öncesinde Ankara’daydı; Kenan Evren’le de görüştü

by Haber Fora

Gazeteci-yazar Murat Yetkin, araştırmaları sonucunda mevcut olarak ABD başkanlığına yakın gözüken Joe Biden’ın 12 Eylül darbesinden bir süre önce ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi heyetinin başında Türkiye’ye geldiğini ifade etti.
Biden ile heyeti bu ziyarette Başbakan ve Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel, ana muhalefet CHP lideri Bülent Ecevit ve Dışişleri Bakanı Hayrettin Erkmen’in yanı sıra dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ile de görüştü.
Yetkin’in yazısının ilgili bölümü şöyle:
Biden ve heyetindeki üç senatör Ankara’da Başbakan ve Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel, ana muhalefet CHP lideri Bülent Ecevit, Dışişleri Bakanı Hayrettin Erkmen’le görüşmekle yetinmedi. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve kuvvet komutanlarıyla da görüştüler.Çünkü ABD taleplerinin tamamı askerî taleplerdi. Bu taleplerden ikisi aslında 10 Ocak 1980’de Ankara’ya gelen ABD Dışişleri Bakanı Warren Christopher tarafından da dile getirilmiş, ama Christopher eli boş dönmüştü.
Birincisi, Yunanistan’ın 1974 Kıbrıs Harekâtını protesto için çıktığı NATO’nun askerî kanadına dönüşü için Türkiye’nin vetosunu kaldırmasıydı.
Bir önceki yıl ABD’nin Sovyetlere karşı stratejik dengesi iki yerden hasar almıştı. Önce İran’da İslam Devrimi olmuş ve ABD bölgedeki çok önemli bir müttefikini kaybetmişti. Üstelik Tahran’daki ABD Büyükelçiliğini basan İslamcı militanlar 52 Amerikalıyı rehin tutuyordu. Türkiye ve Yunanistan 1952’de NATO’ya birlikte Sovyetlerin Akdeniz ve Ortadoğu petrol bölgesine inen yollarını kesmek üzere alınmıştı. NATO’da da kararlar oy birliğiyle alınıyordu ve ABD Türkiye’nin vetoyu kaldırmasını istiyordu.
Başka hiçbir konuda anlaşamayan Demirel ve Ecevit, Türkiye’nin karşılığında bir şey almadan, sadece kullanılmış silahlar karşılığında Yunanistan’a bu tavizi vermemesi gerektiği konusunda aynı çizgideydi.Bir diğer konu da ABD ve Sovyetler Birliği arasında Haziran 1979’da imzalanan ikinci Stratejik Silahların Sınırlandırılması Anlaşması ( SALT II) idi. ABD, Sovyetleri denetlemek için İncirlik’ten de uçak kaldırmak istiyor, ama Türk hükümeti Sovyetler ile aranın bozulmaması için Moskova’nın da yeşil ışık yakmasını bekliyor, ABD’deki Jimmy Carter yönetimi de sabırsızlanıyordu.
Christopher’ın dönüşünden sonra üçüncü talep de ortaya çıkmıştı. ABD İran üzerinde keşif yapacak U-2 casus uçaklarını İncirlik’ten kaldırmak istiyordu. Ancak Ankara 1960’ta hükümetten habersiz olarak İncirlik’ten kalkan bir U-2’nin Sovyetler üzerinde düşürülmüş olmasını hatırlatarak birtakım koşullar öne sürüyordu.
İşte Biden bu sorunları aşmak, Türkiye kabul ederse Senato adına birtakım vaatlerde bulunmak üzere 5 Nisan’da günler sürecek temaslar için Ankara’daydı.

Bunu da beğenebilirsiniz

Yorum Yap