Uzaktan çalışmada mesai dışında gelen iş talepleri özel hayat bırakmadı. Batı’da yaygınlaşan iş dışında “İrtibatı kesme hakkı” Türkiye’de de isteniyor

by Haber Fora

Pandemiyle birlikte uzaktan çalışmanın yaygınlaşması beraberinde mesai saatlerinin de esnekleşmesi sonucunu getirdi.

“Nasıl olsa evde” düşüncesiyle kimi iş kollarında mesai saatlerinin dışında da çalışandan iş istenmesinin artması beraberinde sıkıntıları da arttırdı.

Bunun sonucunda geçen günlerde Brüksel’de gerçekleştirilen Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda, çalışanlara iş saatleri dışında ulaşılamamasına yönelik “İrtibatı kesme hakkı” ile ilgili hazırlanan rapor, 472 “evet”, 126 “hayır” ve 83 “çekimser” oyla kabul edildi.

Evden çalışmanın artmasıyla iş yaşam arasındaki dengenin kaçtığına dikkat çekilen raporda, günümüzde işverenlerin çalışanlarından her zaman erişilebilir olmalarını beklediğine işaret edildi.

Bu durum sonucu çalışanların mesainin bitmesinin ardından iletişim kanallarını kapatamadıkları, uzun çalışma saatlerinin ve çalışan üzerindeki artan taleplerin kaygı, depresyon, tükenmişlik gibi çeşitli sağlık sorunlarına yol açtığı belirtildi.

Yapılan açıklamada Avrupa Birliği çapında bir mevzuat hazırlanması gerektiği çağrısında bulunuldu.

“İş-yaşam dengesi kalmadı, her şeyin ucu kaçtı”

Söz konusu kararı değerlendiren, iş dünyasına dair yazılar yazan ve kurumsal şirketlere eğitim danışmanlığı yapan yazar Canan Duman, evden çalışmada gece toplantı koymanın normal hale geldiğini, çalışanlara evde ama evde değillermiş gibi hissettirildiğini kaydederek, şu iddialarda bulundu:

Bağlantıyı kesme hakkı nedir?

Duman, bunun sonucunda “bağlantı kesme hakkının” iş yaşamında daha fazla konuşulur hale geldiğini kaydederek, “Bağlantı kesme hakkı bir çalışanın mesai saatleri dışında iş yapmamasını, e-posta veya diğer mesajlar ile işle ilgili elektronik iletişimlerden kaçınma hakkını ifade ediyor” dedi.

Pek çok ülkede yasal düzenleme getirildi

Peki bağlantıyı kesme hakkının yasal statüye kavuştuğu ülkeler var mı? Duman’a göre bu sorunun cevabı evet.

Duman, Fransa’da 1 Ocak 2017 itibariyle yürürlüğe giren yasayla birlikte Fransız çalışanların mesai saatleri dışında çevrimdışı kalma, mesai saatleri dışında gelen e-postalara cevap vermeme hakkını elde ettiğini söyledi.

Bu yasa sayesinde en az 50 çalışanı olan şirketlerde, mesai dışında e-postalarına cevap vermeyen Fransız çalışanlar için herhangi bir cezai yaptırım uygulanmıyor.

Duman, Fransa’nın ardından yine 2017’de İtalya, 2018’de İspanya ve devamında Belçika, Kanada, Hindistan, Filipinler, Lüksemburg ve Portekiz ülkelerin bağlantıyı kesme hakkına dair yasal düzenlemeler yaptığını ancak bu konuda yasa çıkarma çabalarının şimdilik ABD’de ilgi görmediğini söyledi.

Çalışan “Çalışma saatlerinin dışındayım” diye otomatik yanıtlama mesajları gönderebiliyor

Duman, bağlantıyı kesme politikasının kabul edildiği ülkelerde uygulamanın şirketlerin kendi iç işleyişine uygun olarak düzenlendiğini buna bağlı olarak çalışanların; “Mesajınız için teşekkür ederim. Şu anda çalışma saatlerimin dışındayım. Mesajınızı çalışma saatlerim içinde yanıtlayacağım. Ya da “hafta sonu çalışmadığım için mesajınızı hafta içi çalışma saatlerim içinde yanıtlayacağım” gibi otomatik mesajlar gönderebildiğini kaydetti.

İşvereni mesai ödeme taleplerinden korumaya yardımcı oluyor

Duman, bağlantıyı kesme hakkının işveren açısından olumlu yanını ise şöyle anlattı:

Bağlantıyı kesme hakkı hangi durumlarda aksıyor?

Tabii ki bağlantıyı kesmnin de kendi içinde bazı handikapları olabiliyor? Duman, bunları da şöyle sıraladı:

“Evden çalışma işverenler tarafından fırsata çevrildi”

Peki Türkiye’de durum ne? Pandemiyle birlikte uzaktan çalışmanın yaygınlaştığı sektörlerde de mesai dışında iş isteme durumlarında bir artış ve bunun sonucunda doğan bir sorun var mı?

Bu soruyu daha çok ofis ağırlıklı meslek gruplarının örgütlendiği bir sendika olan Sosyal İş Sendikası’nın Başkanı Mustafa Ağuş’a sorduk.  

Uzaktan çalışmanın pandemi sürecinde sendikalarına bağlı olan birçok iş kolunda da yaygın bir şekilde uygulandığını belirten Ağuş, bununla beraber mesai dışında telefonla ya da mesajla iş talep etme sorununu kendilerinin de yaşadığını belirterek, şunları söyledi:

“Akşam 22.00’da bile iş istenebiliyor, özel hayat kalmadı”

Ağuş, mesai saatleri dışında bağlantı kesme hakkına dair bir yasal düzenlemenin mutlaka Türkiye’de de gerektiğini belirterek şöyle devam etti:

“Kurumlar düzenlemeden hoşnut olmayabilir”

Peki bağlantıyı kesme hakkının yasalaşmasına iş dünyası nasıl bakar? Bu soruyu yönelttiğimiz isimlerden biri Dragoman Çeviri ve Dil Teknolojileri Genel Müdürü Ümit Özaydın oldu.

“Ben rutin olarak, sanki doğalmış gibi mesai dışında çalışılmasına karşıyım. İşverenin veya yöneticilerin her diledikleri an çalışanlarına mesaj atıp iş takip etmeleri kesinlikle yanlış” diye sözlerine başlayan Özaydın, bu konuda yapılacak bir düzenlemeyle ilgili şöyle dedi:

“Kurumsal e-postadan gönderilen mesaja cevap vermemek ihtar nedeni”

Yine işveren – yöneticilerin bakış açısını öğrenmek için Bitdefender Türkiye Operasyon Direktörü Alev Akkoyunlu’nun da görüşüne başvurduk.

Akkoyunlu, şirket olarak mesai saatleri dışında hiçbir çalışanlarına mesajlara yanıt verme gibi bir zorunluluk koşmadıklarını belirterek sözlerine başladı.

Akkoyunlu, “Mesajlara dönülmemesi iş dünyasında işten çıkarma nedeni oluyor mu? sorusuna ise şöyle cevap verdi:

“İşin mahiyeti mesai dışında da ulaşılmayı gerektiriyorsa haktan bahsetmek mümkün olmaz”

Peki Türkiye’deki mevcut yasal düzenlemeler çalışanın bağlantıyı koparma hakkını kullanması halinde buna ne diyor?

Bu soruyu iş hukuku üzerine de çalışan Avukat Mevcen Yazıcı’ya yönelttik ve şu cevabı aldık:

“İşverenin suiistimal etmemesi gerekir”

Yazıcı, buna karşın bu noktada işverenin dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket etmesi ve durumu suiistimal etmemesi gerektiğini kaydederek sözlerini şöyle tamamladı:

Bunu da beğenebilirsiniz

Yorum Yap