Vatandaş pandemide bakkalı hatırladı

by Haber Fora

1990’dan sonra süpermarketlerin sayılarının hızla artmaya başladığı dönemlerde perakende sektörü yeniden şekillenirken, ‘Kahraman bakkal, süpermarkete karşı’ haberlerinin baş aktörü olmuştur bakkallar. Yıllardır organize gıda zincirlerine karşı mücadele veren bakkallar, bugün yeniden gündemde. Sebebi ise pandemide değişen sosyal alışkanlıklar.

Türkiye’de geçen yıl Mart ayında başlayan pandemi sürecinde, neye uğradığını şaşıran tüketiciler ilk şokla beraber marketlere koştu, rafları boşalttı. Market raflarında ürün bulamayan bazı müşteriler ise mahallenin bakkalına koştu. Bakkallara yeniden ayağı alışan müşteriler, mahalledeki esnafın adeta farkına vardı.

Birçok avantajı var

Bakkallar, bir sosyal dayanışma merkezi gibi faaliyet gösteren yapılar aslında. Kredi kartı ya da nakit para olmadığında veresiye imkanı sunan, eve servis de yapan bakkallar, pandemide yeniden yıldız oldu.

Kısıtlama sürecinde evinden çıkamayan müşterilerine telefonla sipariş alıp eve teslim imkanı sunan bakkallar, çok daha fazla tercih edilmeye başlandı. Hafta sonu kısıtlamalarında eve en yakın nokta yine genellikle bakkallar oldu.

Yürüme mesafesinde olup, özellikle günlük ihtiyaçları market fiyatına sunan bakkallara yönelik ilgi artmaya başladı.

Sayı 220 bini buluyor

Bugün Türkiye’deki bakkal sayısı 220 bin olarak belirtiliyor. Son 10 yıldır ise rakam pek değişmiyor. Bakkallar çoğunlukla dükkanı kapatmıyor, el değiştiriyor. Sayı azalmıyor belki ama bakkalın da iş modeli değişiyor. 1990’lı yıllardan önce envai çeşit ürün satan bakkallarda artık ürün çeşidi azalmış durumda. Daha çok ekmek, tütün mamulleri, yoğurt, süt, yumurta, çay, şeker gibi günlük ihtiyaçlara yönelik ürünler satılıyor. Bir de bakkallık işine emekli olan ya da biraz sermayesi olan girişimcilerin girdiği ancak iyi fizibilite yapmadıkları için 1-2 yıl içinde yok olup gittikleri belirtiliyor.

Veresiye defteri kabarıyor

İstanbul Maltepe’de 47 yıldır bakkallık yapan Niyazi Sarı, pandemiyle birlikte cirosunda hareketlilik olduğunu söylüyor.

Sarı, sabah 07.30’da dükkanı açtığını, marketlere karşı bu saat farkından dolayı bir adım öne geçtiğini söylüyor. Organize gıda sektörünün hareket kazanmasıyla birlikte eski kazançlarının kalmadığını belirten Sarı, mahallelinin en çok yoğurt, ekmek, tütün mamulleri, süt gibi günlük ürünleri tercih ettiğini, birçok üründe marketle aynı hatta bazı ürünlerde marketten daha ucuz olduklarını iddia etti.

Tedarikçilerin de pandemi döneminde açık hesap uygulamasından peşin ödemeye döndüğünü belirten Sarı, “Gıda toptancıları vade yapıyor. Tütün mamullerinde de yapılıyor. Bazı üreticiler de bir hafta 15 gün vade imkanı sunuyor. Ama genelde peşin ödeme isteniyor” dedi.

Pandemide işsiz kalan, finans sıkıntısı çeken, ya da kredi kartı olmayan müşteriler ile bir ayı zor bitiren emeklilerin veresiye defterini kabarttığına dikkat çeken Sarı, “Her aybaşı maaş alınca borcunu kapatan da var, taksitle veren de… Hatta bizim bazı müşterilere borç para verdiğimiz bile oluyor. Kendi sistemimizde bir finans akışı yönetiyoruz. Devletin bizi koruması lazım” diyor.

“Bu da, askıda bakkal borcu”

Bazı hayırseverler bilindiği gibi, vatandaşın veresiye defterlerinde birikmiş olan borçlarını ödüyor, onlara gizli bağışta bulunuyor. Niyazi Sarı da, geçen Ramazan ayında bir hayırseverin 2 bin 500 lira ödeyerek 7-8 vatandaşın borcunu sıfırladığını söyledi.

Sarı, “Zaman zaman böyle hayırseverliklere tanık oluyoruz” dedi. Bu da, askıda ekmek ya da fatura gibi, ‘Askıda Bakkal Borcu’.

Bendevi Palandöken: Bakkallık ölmez

59 yıllık bakkal olan ve Ankara Cebeci’de halen bu dükkanı işleten Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, pandemide vatandaşın sadece bakkal değil, mahallesindeki kasabı, manavı, çiçekçiyi de keşfettiğini söyledi.

Palandöken, “Eskiden beri mahallede olan esnafın farkına varıldı. Bunlar hem keşfedildi, hem de ne kadar gerekli olduğu hissedildi. Vatandaş market kuyruğuna girmedi, ‘Mehmet Amca bana 1 kilo un gönder eve’ dedi. Yürüme mesafesi olduğu için de pandemide bakkallarda bir hareketlilik oldu” diyor.

Palandöken, bakkalların sosyal işlevi de olduğunu belirterek şöyle konuştu:

Servet Topaloğlu: Ticaretin vazgeçilmez unsurları

Perakende sektörüne yıllarını veren, geçmişte Metro-Real kurucu genel müdürlüğü, Tansaş-Macrocenter genel müdürlüğü, CarrefourSA icra kurulu üyeliği, Bim-FİLE kurucu icra kurulu üyeliği ve Yaşar Holding yönetim kurulu üyeliği görevlerinde bulunan ve halen perakende yönetim mentorluğu yapan Servet Topaloğlu da, pandemiyle birlikte değişen dinamikleri anlattı.

Gıda perakendeciliğinde kazanan formatın müşteriye yakın olan mağazalar olduğunu belirten Topaloğlu, “Organize perakendede discount ve küçük marketler daha avantajlı konumdalardı. Bakkallar ise her zaman ticaretin vazgeçilmez unsurları olarak kalacaklar” diyor.

Kanal değişimi yaşanıyor

Ipsos Hane Tüketim Paneli’nden derlenen yıllık veriler de, gerçek alışverişçi davranışlarını, 2020 yılında görülen davranış değişimlerini ve oluşan yeni trendleri ortaya koydu.

Buna göre; alışveriş davranışındaki en belirgin değişim alışverişçinin daha seyrek alışverişe gitmesi oldu. Haziran ayı, normalleşme söylemlerinin etkisi ve evde stok oluşumundan kaynaklı daha normal geçti gibi görünse de eski yılların üzerinde bir harcama söz konusu. Tüm bu etkenlere bağlı olarak hanelerin davranışlarında belli trendler oluştu. Bu trendlerden biri de “kanal değişimi” oldu.

Araştırmaya göre, artık daha az noktaya gidiliyor, online alışveriş hayatımıza girdi ve alışverişte yakın noktalar tercih ediliyor. Hane içi harcama dinamiklerine bakıldığında; hanelerin kanal tercihlerinde, artan indirim marketleri trendi görülüyordu. Bu sene ise indirim marketleri geçmiş yılların ortalamasının üzerinde büyüdü. Haneler, harcamalarının 1/3’ünü indirim marketlerinde yaptılar. Bu sene alışveriş için yakın yerlere gidilmesi bağımsız süpermarketlerin de pay artırmasını sağladı, açık pazarlar ise pay kaybeden tek alışveriş yeri oldu.

Organize perakendede market sayısı 35 bini aştı

Yapılan araştırmalara göre son yıllarda tüketiciler, daha büyük metrekareli marketler yerine eve daha yakın ve daha küçük metrekareli olanları tercih ediyor. Tüketiciler, 400 metrekareden küçük ya da400 ila 999 metrekare arasındaki marketlere gidiyor. Bakkallar da bu formatlardakilerin büyüme oranını neredeyse yakalamış durumda.

Gıda Perakendecileri Derneği verilerine göre Türkiye’deki organize market sayısı 2020’de 35 bin 675’e ulaştı. Rakam 2019’da 32 bin 906’ydı.

Dünya

Bunu da beğenebilirsiniz

Yorum Yap